Net Hesaplama Formülü ve Kuralı
Türkiye'de ÖSYM ve MEB sınavlarında net hesabı tek formülle yapılır:
Net = Doğru Sayısı − (Yanlış Sayısı ÷ 4)
Yani 4 yanlış 1 doğruyu götürür, 8 yanlış 2 doğruyu, 12 yanlış 3 doğruyu götürür. Boş bırakılan sorular nete etki etmez. Bu kural TYT, AYT, YDT ve LGS dahil tüm sınavlarda aynıdır.
Örnek: TYT Türkçe'de 30 doğru, 8 yanlış, 2 boş yapan bir öğrenci için: Net = 30 − (8/4) = 28. Yani Türkçe neti 28'dir.
TYT (Temel Yeterlilik Testi)
YKS'nin ilk oturumudur. Tüm aday öğrenciler için zorunludur. Toplam 120 soru, 165 dakika.
- Türkçe — 40 soru
- Sosyal Bilimler — 20 soru (Tarih 5, Coğrafya 5, Felsefe 5, Din Kültürü 5)
- Temel Matematik — 40 soru
- Fen Bilimleri — 20 soru (Fizik 7, Kimya 7, Biyoloji 6)
Önemli: Bir lisans programına yerleşmek için TYT'de en az 150 puan almak şarttır (özel barajlar bölüme göre değişebilir).
AYT (Alan Yeterlilik Testi)
YKS'nin ikinci oturumu. Lisans programları için tercih edilir. 180 dakika. Toplam soru sayısı 160 (Mat 40, Fen 40, TDE-Sos 1 40, Sos 2 40), öğrenci puan türüne göre dilediği soruları çözer.
- AYT-Sayısal (SAY) — Matematik 40 + Fizik 14 + Kimya 13 + Biyoloji 13 = 80 net (mühendislik, tıp, sağlık)
- AYT-Eşit Ağırlık (EA) — Matematik 40 + TDE-Sos1 40 = 80 net (hukuk, iktisat, işletme)
- AYT-Sözel (SÖZ) — TDE-Sos1 40 + Sos2 40 = 80 net (psikoloji, edebiyat, tarih)
YDT (Yabancı Dil Testi)
Dil bölümlerini tercih edenler için ek oturum. 120 dakika, 80 soru. İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça, Rusça gibi dillerden seçim yapılabilir.
LGS (Liseye Geçiş Sistemi)
8. sınıf öğrencileri için ortaokuldan liseye geçiş sınavı. 155 dakika, toplam 90 soru:
- Sözel Bölüm (75 dakika) — Türkçe 20, T.C. İnkılap Tarihi 10, Din Kültürü 10, Yabancı Dil 10
- Sayısal Bölüm (80 dakika) — Matematik 20, Fen Bilimleri 20
LGS de net hesabı aynı: doğru − yanlış/4. Yerleştirme puanı net üzerinden hesaplanır.
Net Stratejisi: Boş mu Bırakmalı, Tahmin mi Etmeli?
Sınav matematiği basit: bir soruyu hiç bilmiyorsanız boş bırakmak güvenlidir çünkü 4 yanlış 1 net götürür. Ama tamamen rastgele bile değil, ufak bir avantajınız varsa tahmin matematiksel olarak kazandırır.
- Hiçbir fikriniz yoksa: Boş bırakın. 5 seçenekten 1 doğru = beklenen net 0,2 ama riski yüksek (4'te 1 yanlış 0,25 net kaybettirir, ortalama olarak boş bırakmak daha iyi).
- 1 seçeneği eleyebiliyorsanız: Hala boş bırakmak biraz daha güvenli. Beklenen değer çok yakın.
- 2 seçeneği eleyebiliyorsanız: Tahmin edin. 3'te 1 doğru = beklenen net 0,33 vs riski 0,17 net kaybı. Tahmin avantajlı.
- 3 seçeneği eleyebiliyorsanız: Kesinlikle işaretleyin. 2'de 1 doğru = ortalama 0,375 net kazanç.
- Tek seçenek kaldıysa: O cevabı işaretleyin, neredeyse kesin doğru.
Sınav Günü İçin İpuçları
- Kolay sorular önce — sınav süresinin %50'sini ilk %30 soruya harcamayın. Bilmediğinize takılmadan geçin, sona dönün.
- Optik formu işaretlerken iki kez kontrol — soru numarası ile şıkkı eşleştirme hatası yıllık binlerce öğrenciye ciddi puan kaybettirir.
- Saat takip kuralı — sınavın yarısında soru sayısının yarısını bitirmiş olmalısınız. Geride değilseniz hızlanın, ilerideyseniz dikkat seviyesini koruyun.
- Kalem ve silgi yedek — kurşun kalem 2 adet, plastik silgi 1, kalemtıraş 1. Kırılma/kaybolma riski sıfırlanır.
- Önceki gece erken yatın, sabah hafif kahvaltı — ağır yemek + kafein bağırsak rahatsızlığı yapabilir, sınava odaklanmanızı engeller.
Sık Sorulan Sorular
Net 80 olmak ne demek?
Bir sınavda 80 net almak demek 80 soruyu kazandığınız doğrultusunda bir performans demek. Bu net AYT-Sayısal'da 80/80 = tüm soruları doğru yapmak demektir, mükemmel performanstır. TYT'de 80 net 120 soru üzerinden çok iyi bir sonuçtur ve üst sıralamayı garantiler.
Yanlış cevap kesinlikle puanı düşürür mü?
Evet, ÖSYM ve MEB sınavlarında 4 yanlış 1 doğru götürür. Tek bir yanlış 0,25 net kaybettirir. Bu yüzden emin olmadığınız soruları boş bırakmak çoğu zaman daha akıllıcadır.
Hesaplayıcı hangi yıl için geçerli?
Bu araç 2026 YKS, AYT, YDT ve LGS için geçerlidir. Net hesabı formülü ÖSYM tarafından yıllardır değiştirilmemiştir, kural sabit. Ancak puan hesaplamaları yıldan yıla değişebilir; net önemli bir gösterge ama kesin puan için ÖSYM'nin sınav sonrası yayınladığı puan tablolarına bakın.
Net'e göre tercih sıralaması yapabilir miyim?
Tahmini olarak evet ama net %100 sonuç vermez. Tercih için geçmiş yılların taban puanları ve sıralamaları temel alınmalıdır. Net sınav sonucunuzun bir göstergesi; nihai puan ÖSYM'nin sonuç açıklamasından sonra netleşir.
Optik formda işaretleme hatası yapsam ne olur?
Optik formdaki işaretlemeler değerlendirme için esas alınır. Soru kitapçığında doğru cevabı bulup optik formda yanlış işaretlerseniz, yanlış işaretlemeniz değerlendirilir. Bu yüzden son 5-10 dakikayı optik formu kontrol etmeye ayırmak çok önemlidir.
YDT (Dil) hangi diller için yapılır?
YDT İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça, Rusça olmak üzere 5 dilde uygulanır. Sınava başvururken hangi dilde gireceğinizi seçersiniz. 80 soru, 120 dakika.
Hesaplayıcı kayıt tutuyor mu?
Hayır. Tüm hesaplamalar tarayıcınızda yapılır. Sayfayı yenileyince veriler kaybolur, sunucumuza hiçbir bilgi gönderilmez. Gizliliğiniz tam.
Önemli Not
Bu hesaplayıcı yalnızca net hesaplama aracıdır. Net üzerinden tahmini puan veya sıralama hesaplamaz çünkü bu rakamlar ÖSYM'nin her yıl yayınladığı ham puan ortalamalarına bağlıdır ve yıldan yıla değişir. Kesin puan ve sıralama bilgisi için ÖSYM resmi sitesi ve YÖK Atlas kullanılmalıdır.